Τσουκνίδα (Urtica pilulifera και Urtica urens)

Οικογένεια: Urticaceae (Κνιδίδες)

Συλλογή: Ιανουάριος – Μάϊος. Χρειάζεται προσοχή επειδή τα τριχωτά μέρη τσιμπούν το δέρμα και προκαλούν κνησμό. Είναι καλύτερα να μαζεύεται με γάντι. Συλλέγονται οι τρυφεροί βλαστοί του φυτού.

Ιατρική: Πολύτιμη πηγή μετάλλων (σίδηρος, πυρίτιο, κάλιο, θείον, μαγγάνιο κ.α.) και χλωροφύλλης. Είναι η κύρια πηγή της χλωροφύλλης που διακινείται στο εμπόριο. Στα φύλλα της υπάρχει μυρμηκικό οξύ καθώς και τανίνες και βιταμίνες Α και C. Χρησιμοποιήθηκε από την ιατρική για τις αιμοστατικές, αντιδιαβητικές και διουρητικές της ιδιότητες. Ο Ιπποκράτης τη χρησιμοποίησε κυρίως για την αντιμετώπιση γυναικολογικών προβλημάτων.

Ο Διοσκουρίδης συνιστούσε τσουκνίδα για τα δαγκώματα των σκύλων, τις γάγγραινες, καρκινικά έλκη, ρινική αιμορραγία, αναπνευστικά προβλήματα (μαζί με μέλι), πνευμονία, ως αποχρεμπτικό, εμμηναγωγό και ως θεραπευτικό της στοματικής κοιλότητας. Πίστευε, ακόμη, ότι η τσουκνίδα΄εχει διεγερτικές ιδιότητες. Η λαϊκή ιατρική τη χρησιμοποίησε σε πλήθος νοσημάτων του αναπνευστικού, σε δερματολογικά και γυναικολογικά προβλήματα. Λοσιόν με τσουκνίδα θεωρείται ότι καταπολεμά τα εκζέματα και την πιτυρίδα. Στην Κρήτη παλαιότερα έφτιαχναν σαπούνι με τσουκνίδα για τόνωση των μαλλιών και καταπολέμηση της πιτυρίδας.

Χρήση: Με τσουκνίδα παρασκευάζονται σούπες και πίτες. Οι τσουκνιδόπιτες της Θεσσαλίας και της Ηπείρου είναι ονομαστές! Συνήθως ανακατεύεται με άλλα χορταρικά. Γενικά, μπορεί να μαγειρευτεί όπως και το σπανάκι. Ωμή μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε σάλτσα πέστο.

Τσουκνιδόπιτα με αρωματισμένο φύλλο

Υλικά

½ κιλό τσουκνίδες τρυφερές

½ κιλό σπανάκι

2 κρεμμύδια τριμμένα

4 κουταλιές ελαιόλαδο

½ κούπα δυόσμο ψιλοκομμένο

½ κούπα μάραθο ψιλοκομμένο

Αλάτι, πιπέρι

1 κούπα φρυγανιά

Για το φύλλο:

½ κούπα νερό

½ κούπα γάλα

6 κουταλιές ελαιόλαδο

1 κουταλάκι αλάτι

1 κουταλάκι θυμάρι

Ή βασιλικό ή μαϊντανό

½ κιλό αλεύρι

Παρασκευή

Ετοιμάζουμε το ζυμάρι: Ανακατεύουμε το αλεύρι με το αλάτι και το βότανο. Κάνουμε λάκκο στο κέντρο και ρίχνουμε τα υγρά. Ζυμώνουμε μέτριο ζυμάρι και το αφήνουμε να ξεκουραστεί. Βράζουμε τις τσουκνίδες και το σπανάκι για 5 λεπτά, στραγγίζουμε και ψιλοκόβουμε.

Τσιγαρίζουμε το κρεμμύδι στο ελαιόλαδο, προσθέτουμε το σπανάκι, τις τσουκνίδες και το μάραθο και τσιγαρίζουμε να εξατμισθούν τα υγρά. Σβήνουμε τη φωτιά και προσθέτουμε το δυόσμο, αλάτι, πιπέρι και τη φρυγανιά.

Με το μισό ζυμάρι ανοίγουμε φύλλο και το στρώνουμε στον πάτο και τα τοιχώματα λαδωμένου ταψιού.

Απλώνουμε πάνω τα χόρτα και σκεπάζουμε με δεύτερο φύλλο. Ενώνουμε τις άκρες των φύλλων, αλείφουμε με χτυπημένο αβγό, πασπαλίζουμε με σησάμι και ψήνουμε σε μέτριο φούρνο μέχρι να ροδίσει, 1 ώρα περίπου (ή σε χαμηλό φούρνο για περισσότερη ώρα).

Πηγή: Τα βότανα στην κουζίνα - Μαρία & Νίκος Ψιλάκης

Δες:

Πώς να αντιμετωπίσετε τα αγριόχορτα

Χόρτα: Η θρεπτική τροφή των αγρών

Απαγορευμένα σε Ευρώπη και Αμερική, όχι όμως και στην Ελλάδα!

Φυτοφάρμακα απαγορευμένα στην Ε.Ε., στην Αυστραλία και στην Αμερική, χρησιμοποιούνται ακόμα στην Ελλάδα με παρατάσεις που δίδονται με υπουργικές αποφάσεις, «έως εξαντλήσεως των αποθεμάτων», θέτοντας σε κίνδυνο τόσο την υγεία των χρηστών όσο και των καταναλωτών. Και βέβαια η χρήση τους «κοστίζει» στις εξαγωγές δεδομένου ότι οι άλλες χώρες δεν δείχνουν καμία ανοχή σε ενδεχόμενα υπολείμματα των συγκεκριμένων ουσιών εφόσον έχουν απαγορευτεί. Αλλωστε στις αγροτικές περιοχές όλοι γνωρίζουν ότι κυκλοφορούν ληγμένα και παράνομα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται από τους αγρότες καθώς τα βρίσκουν σε φθηνότερες τιμές ή τα θεωρούν περισσότερο αποτελεσματικά.

Εως το τέλος του 2007 μπορεί να χρησιμοποιείται για την καταπολέμηση του δάκου το εντομοκτόνο με τη δραστική ουσία fenthion, η χρήση της οποίας έχει απαγορευτεί στην Αμερική και την Αυστραλία. Ο καθένας μπορεί να καταλάβει τις συνέπειες από την ανίχνευση υπολειμμάτων σε ελαιόλαδο που εξάγεται στους δύο προορισμούς.

Μια ακόμα δραστική ουσία, το endosulfa(οργανοχλωριωμένο εντομοκτόνο τύπου DDT), που απαγορεύεται σε όλη την Ευρώπη έχει λάβει παράταση χρήσης με υπουργική απόφαση το 2006 (20/6) για την καλλιέργεια μήλων, αμπελιού, τεύτλων, πεπονιού καρπουζιού και τριφυλλιού έως τον Ιούνιο του 2007 και για τις καλλιέργειες αχλαδιών, ντομάτας, πιπεριάς και μηδικής έως το τέλος του έτους. Ειδικά το endosulfa σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων έχει πτητικές ιδιότητες, με αποτέλεσμα να «εμφανίζεται» σε περιοχές αλλά και σε προϊόντα όπου δεν χρησιμοποιείται. Το γεγονός της παρουσίας υπολειμμάτων του συγκεκριμένου φυτοφαρμάκου σε πολλά προϊόντα έχει δημιουργήσει μεγάλη ανησυχία στους παραγωγούς που εξάγουν προϊόντα. Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, τις πρώτες ημέρες του νέου χρόνου πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων όπου τέθηκε το θέμα χωρίς ωστόσο να δοθούν συγκεκριμένες απαντήσεις.

Πηγή: Η κακή χρήση φυτοφαρμάκων παρατείνεται

Δες:

Στοπ στα παράνομα φυτοφάρμακα!

ΕΣΥΦ-Ελληνικός Σύνδεσμος Φυτοπροστασίας

Αειφόρος χρήση των φυτοφαρμάκων

Ψεκασμοί

Ανεξέλεγκτα φυτοφάρμακα

Διευκρινίσεις για τα "επικινδύνως ανεξέλεγκτα φυτοφάρμακα"

Φυτοφάρμακα στο πιάτο μας

Φυτοφάρμακα: Προκαλούν καρκίνο και λευχαιμία;

Επικίνδυνα φυτοφάρμακα

Επικίνδυνα φυτοφάρμακα από Τουρκία, Βαλκάνια

Πόσα συντηρητικά φάγατε σήμερα ;

Οι επιπτώσεις των ουσιών στην υγεία

Παρουσιάζονται ορισμένες ουσίες οι οποίες περιέχονται σε τρόφιμα (μπισκότα, καραμέλες, κέικ, σοκολάτες, κρουασάν, γαριδάκια, τσιπς και άλλα σνακς, παγωτά, αναψυκτικά) της ελληνικής αγοράς και κατεγράφησαν από την ομάδα των μελετητών σε συσχέτιση με τις επιπτώσεις τους στην υγεία.

Ε102 (ταρτραζίνη) Ασθμα, ερύθημα, υπερκινητικότητα. Πιθανή σύνδεση με καρκινογένεση στα πειραματόζωα. Η HACSG (Hyperactive Children's Support Group) συνιστά να αποφεύγεται. Συγχυτικές καταστάσεις, αϋπνίες σε παιδιά, επέμβαση στα πεπτικά ένζυμα. Απαγορεύεται σε Νορβηγία και Φινλανδία. Περιορισμένη χρήση σε Σουηδία και Γερμανία.

Ε120 (κοχενίλη) Δυσανεξία στα τρόφιμα. Η HACSG συνιστά να αποφεύγεται ιδιαίτερα από άτομα υπερκινητικά, ασθματικά και από όσους πάσχουν από ρινίτιδα, κνίδωση ή έχουν ευαισθησία στην ασπιρίνη. Εχει απαγορευθεί στις ΗΠΑ.

Ε124 (ερυθρό κοχενίλης Α) Καρκινογένεση σε ζώα, άσχημες αντιδράσεις από ασθματικούς και αλλεργικούς στην ασπιρίνη. Ερύθημα, υπερκινητικότητα. Απαγορεύεται σε Καναδά, ΗΠΑ και Νορβηγία. Περιορισμένη χρήση στη Σουηδία.

Ε122 (αζορουμπίνη), Ε132 (καρμίνη), Ε133 (λαμπρό κυανούν - FCF) Ασθμα, ερύθημα, υπερκινητικότητα. Πιθανή σύνδεση με καρκινογένεση στα πειραματόζωα.

Ε150 (καραμελόχρωμα) Μείωση των λευκών αιμοσφαιρίων. Καταστροφή της VitB6. Πιθανές βλάβες στα γονίδια. Υπερπλασία εντέρου και νεφρών. Η HACSG συνιστά να αποφεύγεται.

Ε160 (ανάτο ή μπιξίνη/νορμπιξίνη) Στον οργανισμό μετατρέπεται σε βιταμίνη Α. Να αποφεύγεται γιατί προκαλεί υπερκινητικότητα, ερύθημα, κνίδωση, διάχυτο αγγειονευρωτικό οίδημα και σχετίζεται με την πρόκληση άσθματος.

Ε211 (βενζοϊκό νάτριο) Ασθμα, ερύθημα, υπερκινητικότητα. Υποπτο για νευροτοξικότητα.

Ε212 (βενζοϊκό κάλιο) Ασθμα, ερύθημα, υπερκινητικότητα, νευρολογικές διαταραχές.

Ε262 (οξικό νάτριο) Συσχέτιση με καρκινογένεση.

Ε296 (μηλικό οξύ) Πρέπει να αποφεύγεται η κατανάλωσή του από βρέφη και μικρά παιδιά.

Ε320 (βουτυροϋδροξυανισόλη) Υπερκινητικότητα, ερύθημα, δυσανεξία, όγκοι στα πειραματόζωα, επίδραση στα οιστρογόνα. Απαγορεύεται στη διατροφή των νηπίων. Απαγορευμένο στην Ιαπωνία.

Ε407 (καραγενάνη) Ελκη εντερικού σωλήνα. Βλάβες εμβρύου στα πειραματόζωα. Σχετικά ασφαλής σε μικρές ποσότητες. Πρόσφατα συσχετίστηκε με καρκινογένεση.

Ε430 (στεατικό πολυοξυαιθυλένιο) Πιθανή επαγωγή καρκίνου. Πρέπει να αποφεύγεται.

Ε503 (όξινο ανθρακικό αμμώνιο) Ερεθιστικό για τους βλεννογόνους, πιθανή απώλεια ασβεστίου και μαγνησίου.

Ε541 (όξινο φωσφορικό νάτριο) Πρέπει να αποφεύγεται. Απαγορεύεται στην Αυστραλία. Κίνδυνος για βρέφη, ηλικιωμένους και ανθρώπους με προβλήματα στους νεφρούς ή στην καρδιά. Πιθανή σύνδεση με οστεοπόρωση και με νόσο Αλτσχάιμερ.

Ε414 (αραβικό κόμμι) Πιθανό αλλεργιογόνο - μπορεί να προκαλέσει άσθμα και ερεθισμό του δέρματος. Καταπραΰνει ερεθισμούς των βλεννογόνων.

Ε420 (σορβιτόλη και σιρόπι σορβιτόλης) Καθαρτικές δράσεις, πιθανές γαστρικές διαταραχές. Οχι σε τροφές νηπίων και παιδιών. Δεν συνιστάται σε διαβητικούς.

Ε422 (γλυκερόλη) Σε μεγάλες ποσότητες προκαλεί κεφαλαλγία, δίψα, ναυτία και υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Προστατεύει από βλάβες στο DNA που επάγονται από ραδιενέργεια και UV.

Ε440 (πηκτίνη) Μεγάλες ποσότητες μπορούν να προκαλέσουν προσωρινό μετεωρισμό ή δυσπεψία.

Ε466 (καρβοξυμεθυλικό κυτταρινικό νάτριο) Το Εθνικό Ινστιτούτο της Αμερικής για τον καρκίνο δηλώνει ότι πρέπει να απαγορευθεί ως προσθετικό τροφίμων.

Ε950 (ακετοσουλφαμικό κάλιο) Εχει συσχετισθεί με καρκινογένεση σε ανθρώπους και πειραματόζωα και με βλάβες του νευρικού συστήματος. Απαγορεύεται η χρήση του στις ΗΠΑ και στη Βρετανία.

Ε951 (ασπαρτάμη) Εχει συσχετισθεί με καρκινογένεση σε ανθρώπους και πειραματόζωα και με βλάβες του νευρικού συστήματος. Επίσης άτομα αλλεργικά σε αυτήν εμφανίζουν πονοκέφαλο και βλάβες στον εγκέφαλο. Απαγορεύεται η χρήση του στις ΗΠΑ και στη Βρετανία.

Ε110 (κιτρινοπορτοκαλί S) Ασθμα, ερύθημα, υπερκινητικότητα, κνίδωση, ρινίτιδα, ρινική συμφόρηση, αλλεργίες, υπερευαισθησία, όγκοι νεφρού, χρωμοσωμικές ανωμαλίες, υπογάστριος πόνος, ναυτία και εμετός, δυσπεψία, αυξημένες περιπτώσεις όγκων σε ζώα. Απαγορευμένο στη Νορβηγία.

E150C (εναμμώνιο καραμελόχρωμα) Μείωση των λευκών αιμοσφαιρίων, καταστροφή της Vit Β6, πιθανές βλάβες στα γονίδια, επιβράδυνση της ανάπτυξης, υπερπλασία του εντέρου και των νεφρών. Η HACSG (Hyperactive Children's Support Group) συνιστά να αποφεύγεται καθώς μπορεί να προκαλέσει υπερκινητικότητα.

E160C (εκχύλισμα πάπρικας) Να αποφεύγεται. Εχει απαγορευθεί σε ορισμένες χώρες.

Ε300 (ασκορβικό οξύ) Σε μεγάλες δόσεις προκαλεί διάβρωση των δοντιών, εμετούς, διάρροιες, ναυτία, πέτρες στα νεφρά (αν η ημερήσια δόση ξεπερνά τα 10 gr).

Ε612 (γλουταμινικό μονονάτριο - MSG) Πάρα πολύ τοξικό. Μπορεί να καταστρέψει το νευρικό σύστημα με αποτέλεσμα ασθένειες όπως Χάντινγκτον, Αλτσχάιμερ και Πάρκινσον. Υψηλός κίνδυνος για εγκύους, παιδιά, ηλικιωμένους, ασθματικούς, υπογλυκαιμικούς και καρδιοπαθείς.

Ε627 (γουανυλικό δινάτριο) και Ε631 (ινοσινικό δινάτριο) Ποδάγρα. Δεν επιτρέπεται σε φαγητά για νεογνά και μικρά παιδιά.

Ε211 (βενζοϊκό νάτριο) Ασθμα, ερύθημα, υπερκινητικότητα. Υποπτο για νευροτοξικές βλάβες.

Ε375 (νιασίνη VitB3) Ημερήσια δόση μεγαλύτερη του 1 mg προκαλεί ηπατική βλάβη, διαβήτη, γαστρίτιδα, βλάβη στους οφθαλμούς και αυξάνει τα επίπεδα του ουρικού οξέος στο αίμα.

Ε950 (ακετοσουλφαμικό κάλιο) Εχει συσχετισθεί με καρκινογένεση σε ανθρώπους και πειραματόζωα και με βλάβες του νευρικού συστήματος. Απαγορεύεται η χρήση του στις ΗΠΑ και στη Βρετανία.

Ε952 (κυκλαμικό οξύ) Εχει συσχετισθεί με καρκινογένεση σε ανθρώπους και πειραματόζωα και με βλάβες του νευρικού συστήματος. Συσχετίζεται επίσης με ημικρανίες και καρκινογόνες βλάβες στους όρχεις ποντικών και στα έμβρυά τους. Απαγορεύεται η χρήση του στις ΗΠΑ και στη Βρετανία.

Καφεΐνη Τοξική σε υψηλές δόσεις. Σχετίζεται με υπέρταση, εμετούς, ημικρανίες, διάρροιες, αϋπνίες, τρέμουλο χεριών, συχνοουρία, αλλά βοηθάει στην παροχή ασβεστίου στον οργανισμό.

Υδροχλωρική κινίνη Ημικρανίες, ναυτία, εμβοές των ώτων, θολωμένη όραση. Το FDA (Food and Drug Administration) συνιστά περιορισμό των δόσεων.

Ταυρίνη Διάρροιες και πεπτικά έλκη λόγω υπερβολικής κατανάλωσης. Οι διαβητικοί και οι υπογλυκαιμικοί ασθενείς θα πρέπει να τη χρησιμοποιούν κάτω από ιατρική επιτήρηση καθώς έχει βρεθεί ότι περιορίζει τη δραστικότητα της ινσουλίνης.

ΟΙ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

Παρουσιάζονται οι κωδικοί αριθμοί Ε για κάθε κατηγορία προσθετικών/συντηρητικών ουσιών

Χρωστικές ουσίες Ε100-180

Συντηρητικές ουσίες Ε200-297

Αντιοξειδωτικές ουσίες Ε300-321

Ομοιογενοποιητές, σταθεροποιητές, πηκτικές ουσίες Ε322-495

Βοηθητικές ουσίες επεξεργασίας Ε500-585

Ουσίες ενισχυτικές της γεύσης Ε620-640

Παράγοντες που βελτιώνουν την εξωτερική όψη (glazing agents) Ε900-948

Αέρια συσκευασίας Ε941-948

Γλυκαντικές ουσίες Ε 950-967

Διάφορες άλλες προσθετικές ουσίες Ε999-1518

Δες:

Τρώμε πέντε κιλά συντηρητικά τον χρόνο

Συντηρητικά - Πρόσθετα τροφίμων και αλλεργία

Ε200-Ε300

Τι κρύβουν τα προσθετικά και συντηρητικά τροφίμων

Πρόσθετες ύλες τροφίμων

Πληγή η ανεξέλεγκτη χρήση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων

H αλόγιστη και ανεξέλεγκτη χρήση των φυτοφαρμάκων και των λιπασμάτων έχει δημιουργήσει σοβαρότατα προβλήματα στον Θεσσαλικό κάμπο, με κυριότερο τη μόλυνση των νερών του Πηνειού αλλά και του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα.

Το πρόγραμμα της μείωσης της νιτρορύπανσης στον Θεσσαλικό κάμπο, αν και ξεκίνησε καταγράφοντας θετικά αποτελέσματα, εντούτοις δεν προχωρεί πλέον, καθώς οι αγρότες δεν είναι διατεθειμένοι να συνεχίσουν, όπως δηλώνουν, γιατί δεν έχουν πληρωθεί. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, έπρεπε να μειωθεί κατά 75% η χρήση λιπασμάτων και παράλληλα να μειώνεται η επιδιωκόμενη από τον αγρότη παραγωγή. Μάλιστα, τα λιπάσματα που έπρεπε να χρησιμοποιούν ήταν κρυσταλλικά, ειδικής τεχνολογίας, πράγμα που είχε ως συνέπεια τη μείωση της νιτρορύπανσης.

Από τη χρήση λοιπόν των φυτοφαρμάκων, των ζιζανιοκτόνων και των λιπασμάτων το μεγάλο θύμα είναι ο Πηνειός, που τα τελευταία χρόνια είναι νεκρός. Σ' αυτό έχουν συμβάλει κατά ένα ποσοστό και κάποιες βιομηχανίες που ρίχνουν τα απόβλητά τους στο ποτάμι και στους παραποτάμους του. Αποτέλεσμα είναι να καταρρέει όλο το οικοσύστημα του Πηνειού με τον αφανισμό των ψαριών, διάφορων πτηνών και την καταστροφή σημαντικού τμήματος της χλωρίδας στην κοίτη του.

Δες αναλυτικά εδώ

Δες και :

Ασωπός

Ασωπός-Το ποτάμι λυμάτων

Ο υδρολογικός κύκλος

Ο φυσικός πλούτος της πατρίδας μας, κληρονομιά για τις επόμενες γενιές